Hội thảo kết thúc dự án: "Tăng cường quyền của công nhân và đại diện công đoàn"

01/04/2015

Ngày 20 tháng 4 năm 2015, tại Hà Nội,Viện Nghiên cứu Châu Âu, thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (VASS) và một số đối tác liên quan tổ chức hội thảo “Tăng cường quyền của công nhân và đại diện của công đoàn” do Liên minh châu Âu tài trợ. Dự án đã được tiến hành từ tháng 1/2012 đến tháng 5/2015 với mục tiêu: Tăng cường năng lực của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, hỗ trợ công nhân công nghiệp về nhận thức và quyền của họ được nghiên cứu chọn mẫu tại 3 tỉnh: Hà Nội, Hải Dương và Vĩnh Phúc.

 

Tham dự hội thảo có GS.TS. Nguyễn Quang Thuấn, Phó Chủ tịch VASS, Ngài Đại sứ Cecillia Piccioni, Đại sứ Italia tại Việt Nam; Đại diện Phái đoàn Liên Minh Châu Âu tại Việt Nam; GS. Pietro Masina, Đại học Naples I’Orientale – Điều phối viên Dự án; đại diện củaTổng liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, các viện và cơ quan nghiên cứu, cơ quan thông tấn báo chí và khách quốc tế.

Mục tiêu của hội thảo là công bố kết quả từ nghiên cứu thực địa và đưa ra các đề xuất chính sách phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam. Các kết quả được trình bày qua 3 báo cáo trong 2 phiên, Phiên 1: “Kết quả nghiên cứu về công nhân trong các khu công nghiệp và công tác tư vấn pháp luật cho công nhân” và Phiên 2: “Đề xuất chính sách”.

Các báo cáo đã phân tích những chiều cạnh liên quan đến quá trình chuyển đổi kinh tế thị trường và hội nhập, nhận diện những vấn đề nhạy cảm nhất của tình trạng lao động như tính linh hoạt và dễ bị tổn thương, tính bấp bênh, nghèo và di cư với những hình thức phi chính thức hoá lao động…, các quan hệ lao động liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động. Đặc biệt nhiều tác giả nhấn mạnh đến vai trò của công đoàn trong các doanh nghiệp. Một số hậu quả đối với công nhân do chế độ lao động thuần tuý được thiết kế trên cơ sở các yêu cầu của tư bản (quốc tế) và sự bảo vệ quyền lợi của công nhân còn yếu kém gây ra. Các hiểu biết của công nhân về công đoàn có nhiều khoảng trống cần tăng cường tư vấn pháp luật cho họ. Các báo cáo đưa ra một số gợi ý về vai trò của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các đơn vị nghiên cứu chính của Tổng liên đoàn trong việc tự chủ tiến hành nghiên cứn xã hội phục vụ hoạch định chính sách, củng cố quan hệ lao động, định hướng chính sách công nghiệp và giảm nghèo.

Các chủ thể trên thị trường lao động được phân tích nhiều chiều cạnh trong bối cảnh toàn cầu hóa và mục tiêu cần đạt của Hiệp định thương mại với Liên minh Châu Âu đã được ký, trong đó hướng đến phát triển bền vững, tạo công ăn việc làm, thu nhập cao và đảm bảo quyền của người lao động, tránh những tranh chấp không đáng có. Theo đó, vấn đề quan trọng để cải thiện là cần có sự tham gia của công đoàn, nhà nước và việc chú ý điều chỉnh chiến lược về công nghiệp, chính sách công nhân, công đoàn.

Các đại biểu tham dự hội thảo đánh giá cao kết quả nghiên cứu và sôi nổi thảo luận xung quanh chủ đề: chia sẻ kinh nghiệm quốc tế nhằm tránh những mâu thuẫn trong tăng cường quyền công nhân và phát triển kinh tế công nghệ cao? Những thuận lợi và rủi ro nào đối với người lao động khi Việt Nam định hướng công nghiệp hoá theo FDI? Giải pháp nào để người công nhân có được việc làm bền vững? Và Công đoàn đang thực sự đóng vai trò như thế nào?

Sự hợp tác giữa Việt Nam và châu Âu đã và đang tạo điều kiện cho lao động Việt Nam có thể thay đổi trên cơ sở cải thiện chính sách chiến lược và phát triển kinh tế Việt Nam, gợi mở năng lực vận động chính sách, công đoàn cần phải có tiếng nói trong việc xây dựng chính sách và thực hiện hiệu quả để Việt Nam có những đối sách quan trọng trong phát triển bền vững. Hội thảo hoan nghênh những ý kiến đóng góp tiếp tục để hoàn thiện báo cáo nhằm đưa ra các khuyến nghị cụ thể hơn, đồng thời nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác quốc tế, đối thoại xã hội, nghiên cứu và vận động chính sách tiếp theo nhằm không chỉ thúc đẩy, bảo vệ quyền của người lao động di cư mà còn nâng cao vai trò của công đoàn trong quá trình hội nhập và phát triển./.

Bùi Thị Thanh Hà