Kết hợp nghiên cứu liên viện trong dự án "Tăng cường quyền của công dân và đại diện của công đoàn"

21/01/2015

Viện Xã hội học đã cử cán bộ nghiên cứu thực hiện hợp tác nghiên cứu liên viện thuộc VASS với Viện Nghiên cứu Châu Âu trong Dự án: “Tăng cường quyền của công nhân và đại diện của công đoàn”.

Hoạt động khoa học này được thực hiện trong tháng 10 và tháng 11 năm 2014.

Nhóm nghiên cứu liên viện đã cùng nhau trao đổi về mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung... của Dự án; tọa đàm và thống nhất lựa chọn các tiêu chí liên quan đến đối tượng và khách thể trong mẫu; xây dựng bộ công cụ nghiên cứu và tiến hành khảo sát thực địa tại 2 tỉnh: Vĩnh Phúc và Hải Dương.

Dự án được thực thi là đòi hỏi thực tiễn khi bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình công nghiệp hóa nhanh, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tham gia khu vực mậu dịch tự do ASEAN và hướng tới tham gia vào Hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Dòng đầu tư nước ngoài đang ồ ạt chảy vào Việt Nam kéo theo sự hình thành nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất và xuất hiện quá trình dịch chuyển lao động lớn từ nông thôn ra các vùng sản xuất công nghiệp tập trung, hình thành một đội ngũ công nhân công nghiệp mới. Hiện họ làm việc trong điều kiện thế nào và những nhân tố nào tác động tới đội ngũ này trong bối cảnh mới?

Nhiệm vụ chính được giao của nghiên cứu liên viện lần này là thực hiện nghiên cứu định tính để có những luận chứng nhằm giải thích và phát hiện những vấn đề liên quan tới 5 chủ đề được đưa ra sau khi kết quả định lượng đã được phân tích sơ bộ từ các tỉnh nói trên. Năm chủ đề bao gồm: (1) Phi chính thức hóa công việc chính thức trên thực tế; (2) Các hệ thống lao động nhập cư; (3) Công đoàn và đình công; (4) Khía cạnh giới: các quan niệm ở nơi làm việc và đời sống; và (5) Lối ra sau khi rời sản xuất công nghiệp. Năm chủ đề này được khảo sát với nhóm công nhân nhập cư và người cung cấp thông tin chính (lãnh đạo/quản lý/cán bộ công đoàn và chủ nhà trọ) thuộc hai ngành Điện tử và May mặc/da giầy thuộc các khu công nghiệp trong mẫu nghiên cứu.

Kết quả mong đợi chính là những phát hiện liên quan tới thực trạng nhận thức và tham gia của đội ngũ công nhân nhập cư về quyền và nghĩa vụ của họ thông qua công việc và đời sống thực tế; các quan hệ lao động và quan hệ xã hội trong công ty/doanh nghiệp cũng như việc thực thi pháp luật của doanh nghiệp và vai trò đại diện của công đoàn trong hoạt động bảo vệ quyền lợi của người lao động doanh nghiệp...

Dự án đang trong giai đoạn nghiên cứu thực địa, với sự phối hợp cùng làm việc của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam và các địa phương tạo điều kiện giúp đỡ, nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian cho phép và đưa ra được những kết quả mong đợi./.

Bùi Thị Thanh Hà