Chi bộ Viện Địa lí Nhân văn nhiệm kỳ 2015-2020: Điểm sáng trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị

10/06/2020

TS. Phạm Thị Trầm

    Hơn 40 năm ra đời và phát triển, trải qua nhiều thăng trầm và tên gọi khác nhau, Viện Địa lí nhân văn đã có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về địa lý nhân văn, môi trường và phát triển bền vững dưới góc độ khoa học xã hội nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chiến lược, chính sách tổ chức lãnh thổ nhằm mục tiêu phát triển bền vững kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng… Trong đó, 5 năm qua (2015-2020) là giai đoạn sôi động, có nhiều dấu ấn về công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của Chi bộ Viện Địa lí nhân văn.

        5 năm qua, tình hình quốc tế, khu vực, trong nước tiếp tục có nhiều diễn biến mới, đan xen thời cơ và nguy cơ, cơ hội và thách thức, đặt ra yêu cầu ngày càng cao trong công tác lãnh đạo của Chi bộ và quyết tâm chính trị của tất cả cán bộ, đảng viên trong Viện. Là nhiệm kỳ mới chính thức triển khai Nghị định số 109/2012/NĐ-CP ngày 26 tháng 12 năm 2012 của Chính phủ, với tên gọi: Viện Địa lí nhân văn và xác định các chức năng nhiệm vụ được quy định tại Quyết định số 626/QĐ-KHXH ngày 03 tháng 5 năm 2013. Kế đó là những thay đổi về tổ chức, cán bộ, bộ máy lãnh đạo, quản lý của Viện… Những đặc điểm đó, tác động sâu sắc tới công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của Chi bộ. Nhờ đoàn kết, sáng tạo và quyết tâm cao, Chi bộ đã lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ với Lãnh đạo viện trong việc tổ chức thực hiện tốt các hoạt động của Viện.

        Trước hết, phải khẳng định rằng, trong nhiệm kỳ vừa qua, Chi bộ đã chỉ đạo và phối hợp với Lãnh đạo Viện làm tốt công tác tổ chức và cán bộ trên nguyên tắc tập trung, dân chủ, công khai, minh bạch, đảm bảo đoàn kết nội bộ và có sự đồng thuận cao. Bộ máy Lãnh đạo Viện và Tạp chí đã được hoàn thiện. Các cán bộ đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Viện và Tạp chí đều là những người có năng lực, trình độ và luôn tích cực, tâm huyết với các hoạt động của Viện, có nhiều đóng góp cho sự ổn định và phát triển của Viện. Chi ủy đã đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo quyết liệt việc tổ chức sắp xếp các phòng và nhân sự theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả. Các phòng được tổ chức, sắp xếp lại phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Viện và năng lực của đội ngũ cán bộ. Theo đó, Viện đã giảm từ 12 phòng xuống còn 8 phòng, trong đó có 5 phòng nghiên cứu và 3 phòng chức năng, nghiệp vụ. Đến nay, cơ cấu tổ chức các phòng đã cơ bản ổn định và hoạt động có kết quả. Đội ngũ cán bộ quản lý có đủ trình độ, năng lực, hoạt động có hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị nói chung của Viện. Kết quả thực tế cho thấy, việc chỉ đạo của Chi bộ đối với công tác này là đúng hướng và đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.

        Chi ủy cùng với Lãnh đạo viện luôn thực hiện nghiêm các quy định của Đảng và Nhà nước về đào tạo, quy hoạch, đánh giá, luân chuyển, đề bạt, bố trí, sử dụng, khen thưởng, kỷ luật cán bộ. Hàng năm (2015-2019), Chi ủy đã chỉ đạo thực hiện tốt công tác quy hoạch cấp ủy nhiệm kỳ 2020- 2025 và rà soát, bổ sung quy hoạch nhiệm kỳ 2015 - 2020 theo đúng hướng dẫn của Đảng ủy Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam; quy hoạch lãnh đạo Viện, lãnh đạo các phòng. Công tác đánh giá, phân loại công chức, viên chức của Viện hàng năm đã đuợc Lãnh đạo viện, cấp uỷ và các đoàn thể phối hợp và tổ chức hội nghị đánh giá công khai, dân chủ, nghiêm túc.

        Vai trò lãnh đạo của Chi bộ còn được thể hiện rõ nét trong việc lãnh đạo, chỉ đạo các nhiệm vụ khoa học của đơn vị. Trong giai đoạn 2015-2020, Viện đã đạt được nhiều thành tích xuất sắc, vượt trội về nghiên cứu khoa học, thể hiện trên các mặt:

        - Xác định rõ và cụ thể hóa chức năng, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của Viện; trên cơ sở đó, chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện định hướng nghiên cứu khoa học 5 năm và nhiệm vụ, kế hoạch nghiên cứu khoa học hàng năm của Viện trong giai đoạn 2015 -2020.

         - Chi bộ đã chỉ đạo và phối hợp với Lãnh đạo Viện trong việc đề xuất và xây dựng các đề tài, nhiệm vụ khoa học cấp Bộ, cấp Viện; chủ động đề xuất và tham gia tích cực trong việc đấu thầu các đề tài  khoa học cấp Nhà nước, các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học và tư vấn về địa lí nhân văn, về môi trường và phát triển bền vững với các bộ, ngành và địa phương.

        - Lãnh đạo việc tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát thực hiện các đề tài, nhiệm vụ đảm bảo tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

        Kết quả hoạt động khoa học của Viện trong 5 năm qua cho thấy, việc xác định phương hướng nghiên cứu khoa học 5 năm (2016-2020) và nhiệm vụ, kế hoạch nghiên cứu khoa học hàng năm của Viện là đúng hướng, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ khoa học của Viện cũng như yêu cầu, đòi hỏi của thực tế phát triển lãnh thổ, ngành, địa phương theo hướng bền vững.

        Từ 2015 đến nay, các cán bộ, đảng viên trong Viện đã xây dựng và tổ chức thực hiện 01 đề tài khoa học cấp Nhà nước; 02 đề tài Quỹ Khoa học phát triển công nghệ quốc gia (Nafosted); 15 đề tài khoa học cấp Bộ; 10 nhiệm vụ cấp Bộ thuộc nguồn sự nghiệp bảo vệ môi trường; 52 đề tài, nhiệm vụ khoa học cấp Viện và một số dự án tư vấn, đào tạo khoa học với các Bộ, ngành và địa phương.

        Các đề tài, dự án, chương trình, nhiệm vụ khoa học đã và đang được thực hiện có kết quả, đảm bảo được tiến độ; trong đó, có 03 đề tài/nhiệm vụ cấp Bộ được đánh giá nghiệm thu đạt loại xuất sắc. Các nghiên cứu khoa học trên đây đã có những đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn về địa lí nhân văn, môi trường, phát triển bền vững; đồng thời, có nhiều công trình khoa học từ các hoạt động khoa học này đã được xuất bản và được công bố trên các tạp chí trong và ngoài nước. Tính trong 5 năm (2016-2020), các cán bộ Viện Địa lí nhân văn đã có tổng số 16 cuốn sách được xuất bản (trong đó có 12 cuốn do cán bộ Viện làm Chủ biên); 04 bài đăng trên Tạp chí quốc tế thuộc Danh mục ISI và SCOPUS; 93 bài đăng trên các tạp chí trong nước được xuất bản, 07 bài đăng Kỷ yếu hội thảo quốc tế và nhiều bài được đăng Kỷ yếu Hội thảo trong nước.

        Ngoài ra, trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) và Viện Môi trường Hàn Quốc (KEI), Viện Địa lí nhân văn được mời tham gia viết sách về Bền vững môi trường ở châu Á. Kết quả là có 05 cán bộ của Viện đã tham gia viết 2 chương trong quyển sách: ”Environmental sustainability in ASIA: progress, challenges, opportunities in the implementation of the sustainable development goals” được xuất bản tháng 12/2017.

        Hoạt động hội thảo được tổ chức theo các chuyên đề của từng năm nhằm triển khai các kế hoạch hoạt động khoa học chung và kế hoạch thực hiện của các đề tài nghiên cứu. Nhiều hội thảo được tổ chức ở các địa phương nhằm tạo mối liên kết hợp tác giữa Viện với các địa phương, đồng thời là diễn đàn báo cáo các kết quả nghiên cứu và tham khảo ý kiến cho các hoạt động khoa học của Viện. Các cuộc hội thảo đã có những đóng góp thiết thực cho các hoạt động nghiên cứu khoa học của Viện. Đặc biệt, năm 2019, Viện đã tổ chức thành công Hội thảo quốc gia “Khoa học Địa lý nhân văn phục vụ phát triển bền vững” với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực khoa học địa lý từ Hội Địa lý Việt Nam, các viện nghiên cứu, các trường đại học trong cả nước. Kết quả của Hội thảo đã khẳng định vai trò quan trọng của địa lý nhân văn đối với sự phát triển bền vững, đồng thời cho thấy Viện Địa lí nhân văn là cơ quan có uy tín trong nghiên cứu và công bố các công trình nghiên cứu về địa lý nhân văn.

        Để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có kết quả nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của Viện, Chi bộ đã phân công một đồng chí Chi ủy viên phụ trách theo dõi, giám sát lĩnh vực hoạt động này. Chi bộ cũng đề nghị Lãnh đạo Viện báo cáo trước Chi bộ theo định kỳ sinh hoạt của chi ủy, chi bộ về tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học của Viện. Nhiều vấn đề khoa học và tổ chức nghiên cứu khoa học của Viện đã được đưa ra thảo luận trong sinh hoạt chi bộ. Trên cơ sở đó, Chi bộ đã có chỉ đạo và phối hợp kịp thời với Lãnh đạo Viện các biện pháp thúc đẩy các hoạt động và công tác quản lí khoa học nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động khoa học.

        Nhiệm kỳ 2020 - 2025 là nhiệm kỳ có ý nghĩa quan trọng đối với Chi bộ Viện Địa lí nhân văn. Đây là nhiệm kỳ mà Chi bộ cần quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết và các văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết và các văn kiện của Đại hội Đảng bộ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam lần thứ XIX. Đây cũng là giai đoạn Viện Địa lí nhân văn cần tiếp tục bổ sung, củng cố và hoàn thiện bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của Viện giai đoạn 2020 - 2025 theo sự chỉ đạo của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.