Nghiệm thu cấp cơ sở đề tài cấp Bộ “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường vùng trung du và miền núi phía Bắc”

15/11/2020

   Thực hiện Quyết định số 125/QĐ-VĐLNV của Viện Địa lí nhân văn về việc thành lập Hội đồng cơ sở nghiệm thu đề tài khoa học cấp Bộ, chiều ngày 13/11/2020, Viện Địa lí nhân văn đã tổ chức nghiệm thu cơ sở đề tài cấp Bộ “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường vùng trung du và miền núi phía Bắc” do TS. Phạm Thị Trầm làm chủ nhiệm và Viện Địa lí nhân văn là cơ quan chủ trì.

Toàn cảnh buổi nghiệm thu

        Tái cơ cấu ngành nông nghiệp là một trong những nhiệm vụ chiến lược quan trọng hàng đầu của các quốc gia trong phát triển bền vững kinh tế - xã hội, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển có ngành nông nghiệp là lợi thế. Để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững thì tái cơ cấu ngành nông nghiệp cần phải thực sự chú trọng các vấn đề môi trường và sử dụng hợp lí tài nguyên.

        Vùng trung du và miền núi phía Bắc gồm 14 tỉnh có đặc điểm đa dạng về địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng nên mỗi tỉnh trong vùng đều có những lợi thế, định hướng riêng cho quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Nhìn chung, ngành nông nghiệp vùng đã có bước phát triển, hình thành vùng tập trung hàng hóa về cây ăn quả, cây công nghiệp và cây lâm nghiệp.

        Bằng các phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp tư liệu kết hợp với khảo sát thực địa và tham vấn ý kiến các chuyên gia, đề tài lựa chọn các tiêu chí đánh giá việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường (BVMT): (1) tỷ lệ diện tích sản xuất nông nghiệp được tưới nước tiết kiệm hoặc tỷ lệ diện tích nông nghiệp công nghệ cao, (2) tỷ lệ rừng sản xuất được quản lý bền vững có xác nhận hoặc tỷ lệ trồng rừng tăng lên hàng năm, (3) tỷ lệ diện tích lúa ứng dụng các kỹ thuật thâm canh cải tiến, (4) tỷ lệ diện tích sản xuất nông nghiệp sạch, (5) vấn đề sử dụng phân hóa học và hóa chất bảo vệ thực vật trong trồng trọt.

        Qua phân tích thực trạng tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với BVMT của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đề tài chỉ ra những thành công trong việc giảm thiểu những tác động tiêu cực tới môi trường, quản lý việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ và quản lý bền vững tài nguyên rừng, tưới tiết kiệm, chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng sạch, tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ… Tuy nhiên, xét trên bình diện chung của cả vùng, thực trạng tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với BVMT còn nhiều hạn chế, bất cập cần phải giải quyết nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, cuộc cách mạng 4.0, biến đổi khí hậu, đòi hỏi nền nông nghiệp của vùng cần chú trọng hơn nữa cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp an toàn, nông nghiệp thân thiện, nông nghiệp hữu cơ… Trên cơ sở đó, đề tài đề xuất một số giải pháp thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với BVMT của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

        Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đánh giá cao những kết quả đạt được của đề tài; các sản phẩm và nội dung báo cáo của đề tài đã đáp ứng được yêu cầu về mục tiêu và nội dung ghi trong hợp đồng nghiên cứu đã kí với Viện Hàn lâm. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đánh giá đạt yêu cầu và đề nghị nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

        Kết quả nghiên cứu của đề tài có ý nghĩa khoa học và tính ứng dụng thực tiễn cao. Đây sẽ là cơ sở khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách, các cơ quan quản lý ở các cấp từ trung ương đến địa phương trong việc định hướng tái cơ cấu lại ngành nông nghiệp đảm bảo mục tiêu tăng cường quản lý tài nguyên, giảm phát thải và các tác động tiêu cực khác đối với môi trường… góp phần thực hiện Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia.

Nguyễn Thị Hằng